Parijs – Père Lachaise

Donderdag 13 januari 2011. In de Thalys, op weg naar Parijs, lees ik in de Volkskrant de column van Sylvia Witteman en schiet in de lach. Geestig als altijd beschrijft ze hoe ze bij het beeld van André Hazes staat te peinzen over glanzende aanraakplekken op het brons, vervolgens een gerookte makreel en twintig rode rozen gaat kopen en op de terugweg een rode roos aan André’s voeten legt: “Hij had waarschijnlijk liever die makreel gehad, maar ik had er maar één; en van die rozen hield ik er ten slotte nog negentien over”.  Onmiddellijk zie ik het graf van Georges Rodenbach op Père Lachaise  voor me, die uit zijn graf lijkt te ontsnappen met een roos in zijn hand.

“Bij André is zijn gouden schakelketting zo gaan blinken door alle betastingen dat hij wel van goud lijkt” schrijft ze vervolgens en door dat woord betastingen krijg ik meteen associaties met het graf van Yvan Salmon (alias Victor Noir) eveneens op Père Lachaise, waardoor ik nog harder moet lachen.  Aan  mijn nieuwsgierige dochter leg ik uit wat er zo grappig is:  “ Sylvia Witteman heeft  het over de aanraakplekken op bronzen beelden en ik moest meteen denken aan het graf van Victor Noir.  Dat was een 21-jarige journalist die in 1870 tijdens een duel werd neergeschoten door de neef van Napoleon.  Hij was nogal een playboy en op zijn graf is hij liggend afgebeeld, precies zoals hij dood neerviel.   Volgens een Franse encyclopedie over kunst heeft de kunstenaar van het grafmonument Victor Noir voorzien van ‘une virilité post mortem impressionnante’.

Het graf van Victor Noir is bijzonder populair bij vrouwelijke bezoekers, die geloven dat het beeld een vruchtbaarheid stimulerende kracht heeft. In de loop der jaren is het brons op de plaats waar de erectie van Noir duidelijk zichtbaar helemaal glimmend gewreven. “

Mijn dochter kijkt me aan alsof ze water ziet branden: “Yeah right, en dat moet ik geloven?” “Believe it or not” lach ik plagend “jij bent van een hele brave generatie,  jij gelooft ook niet dat er hekken om het graf van Jim Morrison zijn geplaatst omdat zijn fans daar lagen te vrijen en te blowen en te zuipen, terwijl dat een heel normaal verschijnsel was in de jaren zeventig, toen ik zo oud was als jij.”

Ook om het graf van Victor Noir heeft een hek gestaan, omdat het regelmatig gebeurde dat het monument werd gebruikt als hulpmiddel bij zelfbevrediging. En op een bord bij het hek stond de mededeling dat het ‘oneerbaar bevoelen’ van het monument ( ‘frottements indécents’) vervolgd zal worden. Maar toen werd er een comité opgericht met de naam ‘Vrijheid, Gelijkheid, Vrouwelijkheid’ en dit comité eiste  dat het hek werd weggehaald. Toen de loco-burgemeester van Parijs een kijkje kwam nemen, scandeerden de vrouwen ‘Victor, we willen je lichaam terug’ en ter plekke gaf de loco-burgemeester de opdracht om de hekken verwijderen.  Kun je nagaan wat samengebundelde vrouwelijke kracht teweeg kan brengen 😉      

Een paar uur later al staan we bij Victor’s graf op de Cimetière du Père Lachaise. “Mensen zijn na-apers” schreef Sylvia Witteman in haar column en ook wij kunnen dus de verleiding niet weerstaan…….

In het jaar van zijn kroning gaf keizer Napoleon I de architect Brongniart opdracht het 17 ha grote kerkhof te ontwerpen. Napoleons ideeën waren revolutionair. Hij verklaarde dat “elke burger het recht heeft te worden begraven, ongeacht zijn ras of godsdienst”. Voor die tijd mochten atheïsten, niet-christenen en zelfmoordenaars niet op christelijke kerkhoven worden begraven, want die golden als heilige grond. Brongniarts ontwerp was al net zo vernieuwend. Hij zag het kerkhof als een tuin waar bezoekers langs met bomen en beelden omzoomde lanen konden wandelen zonder te worden gehinderd door het idee van de dood. De grillige opzet van wat hij zag als een park schokte zijn tijdgenoten, net als het idee dat de lieflijke sfeer op het kerkhof de dood zou ‘temmen’.  

De plek was aanvankelijk niet populair vanwege de behoorlijke afstand tot het centrum van Parijs. Om het publiek te stimuleren het kerkhof te gebruiken, werden de stoffelijke resten van de dichter Jean de la Fontaine en de toneelschrijver en acteur Molière in 1804 hierheen overgebracht, in 1817 gevolgd door die van de 12e-eeuwse geliefden Pierre Abélard en Héloise.

Uiteraard bezoeken we ook het graf van Oscar Wilde. Dit monument (een gevleugelde sfinx met de gelaatstrekken van Oscar) is bezaaid met lippenstiftkussen.  Marlies Dekkers heeft zich hierdoor laten inspireren en bracht de lingerielijn “Kissing You” uit. De print bestaat uit lipstick-afdrukken van alle dames uit het Marlies Dekkers team.  Het monument is in 1908 gemaakt door de beeldhouwer Jacob Epstein, in opdracht van Robert Ross, de allereerste minnaar van Oscar Wilde. Oscar ligt er dus niet in zijn eentje. Er is destijds een klein compartiment gemaakt voor Robert en in 1950, op de vijftigste sterfdag van Oscar Wilde, werd zijn as hier bijgezet.

 

De sfinx veroorzaakte trouwens behoorlijk wat opschudding in 1908, vanwege de nogal groot uitgevallen testikels van het beeld.          Jarenlang werd er zelfs een doek overheen gehangen! Toen de tijdgeest veranderde was de sfinx een tijdje in vol ornaat te zien, maar werd helaas in 1961 door twee Britse dames ontmand.  Boze tongen beweren dat de directeur van Père Lachaise de testikels gebruikte als presse-papier.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized en getagged met , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

3 reacties op Parijs – Père Lachaise

  1. Bezoek gebracht september 2012 aan het graf van oscar wilde.
    Prachtig beeld van beeldhouwer jacob epstein voor deze grote schrijver kunstenaar.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s