waarom godinnen zo mooi zijn

Ode aan Aphrodite

Fonkeltronige onsterfelijke Aphrodite;
listenvlechtend kind van Zeus, ik bid u,
overweldig niet met kwelling en kommer
mijn hart, almachtige,

maar kom hierheen als in vroeger tijd,
toen u mijn stem van ver vernam en
mij verhoorde en het gouden paleis
van uw vader verliet

op uw wagenspan. Sierlijk voerden
snelle mussen u met fladderende vleugels
over de donkere aarde uit de hemel neer
door de dampkring.

Snel waren zij hier. En u, zalige, gleed
een glimlach over het goddelijk gelaat
toen u vroeg wat mij nu weer bedroefde,
en wat ik nu weer riep,

en wat mijn uitzinnig hart het vurigst
verlangde: ‘Wie moet ik ertoe brengen
jou opnieuw haar liefde te schenken? Wie,
Sappho, doet je onrecht?

Ontvlucht ze je, spoedig volgt ze jou,
wil ze geen geschenken, ze geeft er zelf,
bemint ze je niet, spoedig bemint ze jou
tegen haar zin.’

Sappho, Ode aan Aphrodite, ca 600 v Chr., vertaling Paul Claes

 

Langs een ragfijne banier met deze goddelijk mooie woorden mag je het domein betreden van de tentoonstelling waarom godinnen zo mooi zijn in Museum Het Valkhof te Nijmegen. De expositie is opgezet als een gesluierde vrouw: zich tonend en tegelijkertijd zich verbergend. In het schemerdonker ontvouwde zich tussen de “”sluiers””  een droomlandschap dat me deed denken aan de kijkdozen die ik als meisje zo graag maakte.

Uit de brochure: Parfums speelden al vroeg een belangrijke rol in de verschillende culturen van de antieke wereld. Ze dienden niet alleen om onaangename geurtjes van het eigen lichaam te bestrijden, maar ook om bijzondere momenten in het gemeenschapsleven te markeren: bij een feestmaal ter begroeting van de gasten, bij huwelijksceremonies en begrafenisplechtigheden en bij religieuze rituelen in de tempels. De verpakkingen van de kostbare parfums waren net als nu vaak minstens zo verleidelijk als de producten zelf. Vooral glazen flesjes vallen op door hun bijzondere vormen en kleuren.

In de slechts vijf euro kostende brochure is eveneens te lezen: “” In alle culturen van de antieke wereld heersten godinnen over liefde en schoonheid. Hathor in Egypte, Ishtar en Inana in het Nabije Oosten en Aphrodite en Venus bij de Grieken en Romeinen.  Nog altijd staat de naam Venus voor vrouwelijke schoonheid, seksualiteit en liefdesgenot.

Deze tentoonstelling gunt u een blik in de rijk gevulde beautycase van Aphrodite en laat zien over welke middelen vrouwen in de oudheid beschikten om zichzelf mooi te maken en op zoek te gaan naar liefde.  Hulp van de liefdesgodinnen was niet alleen welkom bij de zoektocht naar een partner. Hun steun werd ook ingeroepen bij zorgen om het vasthouden van andermans liefde of van de eigen schoonheid. Liefde en schoonheid waren bovendien onlosmakelijk verbonden met vruchtbaarheid en de mogelijkheid kinderen te krijgen.

Zalflepel van hout uit Egypte. Ca. 1500 voor Chr. De lepel is versierd met een naakt meisje temidden van lotusstengels. Op haar handen en haar hoofd draagt ze driemaal dezelfde hiëroglief (nefer) Deze betekent “”goed”” of “”mooi”” en de drie samen kunnen worden gezien als “”schoonheid””. De twee horusogen onder het bakje brengen geluk en bescherming. 

Beeldje van een Egyptische vrouw. Kalksteen. Egypte, 3de eeuw voor Christus. De pruik van deze vrouw is opgebouwd uit krullen die in vijf horizontale rijen zijn gerangschikt. In haar linkerhand heeft ze een zweepje voor het wegslaan van vliegen. Verder is om haar hals alleen de kraag van haar kleed weergegeven.

Grafmonumenten en grafgiften tonen tenslotte het verlangen liefde en schoonheid vast te houden, zelfs over de grens van de dood.

Grafsteen voor moeder en dochter. Kalksteen. Palmyra (Syrië) 200-225 na Chr. Deze steen was de afsluiting van een grafnis in een onderaardse grafkamer. Het reliëf aan de voorzijde toont een moeder met haar dochter, die beiden misschien in het kraambed zijn gestorven. De inscriptie in het Aramees bevatten hun namen en uitroepen van verdriet. De moeder is rijk gekleed en draagt veel sieraden. 

Sfinx Terracotta. Egypte. eerste-tweede eeuw na Chr. De sfinx was van oorsprong een Egyptisch fabelwezen, met een menselijk hoofd op een leeuwenlijf. In Egypte zijn sfinxen meestal liggend afgebeeld en zo lagen ze vaak in rijen op wacht bij toegangspoorten. Deze vrouwelijke sfinx bewaakte misschien een graf of stond op een sarcofaag. De oorspronkelijke beschildering is heel goed bewaard gebleven.

Helaas was het vanwege de vele bezoeksters lastig om de expositie volledig op me in te laten werken, dus ik kom binnenkort zeker nog eens terug. Al was het alleen maar om het anonieme Egyptische liefdesgedicht uit 600 v Chr. nog eens te lezen:

Ik wens dat ik jouw spiegel was,
zodat jij altijd naar me keek.
Ik wens dat ik je kleed was,
zodat jij me altijd zou dragen.
Ik wens dat ik het water was
waarmee jij je lichaam wast.
Ik wens dat ik jouw balsem was,
o vrouw, zodat ik jou kon zalven.
En de band rondom jouw borsten,
en de kralen om jouw hals.
Ik wens dat ik jouw sandalen was
die jouw voet omhelzen en dat
jij mij immer betrad!

http://www.weerspiegelingen.nl    Salome Philips

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized en getagged met , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s